Ceasars Superdome – stadion, który widział wszystko
Od schyłku gwiazdy Muhammada Alego, po narodziny tej Michaela Jordana. Od końca dynastii 49ers, po początek tej Patriots i Toma Brady’ego. Nominacja George’a W. Busha na kandydata na prezydenta, audiencja papieża, osiem Super Bowls, koncerty największych muzycznych gwiazd, aż w końcu odrodzenia miasta po katastrofie naturalnej jak i drużyny od dekad przebywającej w ligowym niebycie. Świadkiem tych wszystkich wydarzeń była arena znana dziś jako Caesars Superdome. Dzisiaj przybliżę historię stadionu, który dla wielu jest równie nierozerwalna z krajobrazem i dziedzictwem Nowego Orleanu, co słynna Bourbon Street, jazz czy Mardi Gras.
Na wstępie, zapraszamy na najnowszy odcinek naszego podcastu. Gdzie również jest zapowiedź meczu Super Bowl!
Jeśli chcielibyście dołączyć do #TeamNFLPolska i nas wesprzeć na serwisie Patronite, szczegóły znajdziecie na https://patronite.pl/nflpolska.com
lub klikając przycisk ->
Z góry bardzo serdecznie dziękujemy! Dzięki temu wsparciu możemy funkcjonować i się rozwijać.
***
TRUDNE POCZĄTKI
Wszystko zaczęło się od nowoorleańskiego przedsiębiorcy, Davida Dixona, który, w latach 60. XX wieku mocno lobbował we władzach NFL, aby rozszerzyć ligę właśnie o jego rodzinne miasto. NFL początkowo podeszła do propozycji Dixona z dużą rezerwą, a po rozegraniu paru meczów przedsezonowych na stadionie uniwersytetu Tulane, w czasie typowych dla tego regionu letnich gwałtownych burz, ówczesny komisarz – Pete Rozelle miał powiedzieć Dixonowi, że NFL nigdy nie zawita do Nowego Orleanu bez zadaszonego stadionu. Wówczas Dixon zwrócił się do gubernatora Luizjany Johna McKeithena, który również chciał mieć profesjonalną drużynę futbolową w swoim stanie i spodobał mu się pomysł Dixona z wybudowaniem zakrytej areny. Inspirację dla projektu stadionu panowie zaczerpnęli z Teksasu, a konkretnie z Houston i znajdującego się tam stadionu Astrodome. McKeithen po ujrzeniu areny miał powiedzieć: “Chcę taki, ale większy”. W międzyczasie Pete Rozelle nie dotrzymał słowa, bo 1 listopada 1966 roku ogłosił, że liga rozszerzy się między innymi o Nowy Orlean. A warto podkreślić, że dopiero po decyzji komisarza legislatura stanowa przegłosowała budowę Superdome.
Stadion był projektowany z myślą o wielofunkcyjności, miały odbywać się na nim zarówno wydarzenia sportowe, jak i kulturalne, co jak pokazał czas, sprawdziło się i do dzisiaj Superdome jest nie tylko domem New Orleans Saints, ale również centrum rozrywkowym. Pierwotnie zakładano, że budowa zakończy się przed startem sezonu 1972 w NFL a koszt całkowity wyniesie 46 mln dolarów (około 488 mln dolarów dzisiaj po uwzględnieniu inflacji). Ostatecznie początek prac konstrukcyjnych przez zawirowania polityczne mocno się opóźnił, bo fundamenty wylano dopiero w kwietniu 1971 roku. Ostatecznie przez rosnącą inflację, zwiększenie kosztów dostaw oraz kryzys paliwowy z 1973 roku, rusztowania zdjęto dopiero latem 1975 roku, a koszt całkowity wzrósł do 165 mln dolarów (około 967 mln dolarów dzisiaj). Wielką rysą na wizerunku miasta odbiło się to, że w styczniu tego roku miało odbyć się Super Bowl IX… w Superdome. Ostatecznie Pittsburgh Steelers i Minnesota Vikings zagrali w Nowym Orleanie na stadionie Tulane, gdzie zastał ich mróz i murawa zamieniona przez padający deszcz w błoto.
The Louisiana Superdome under construction in 1973. pic.twitter.com/QwiwHKE3vx
— NOLAHistoryInPix (@NOLAHistoryPix) February 19, 2014
August 12, 1971
Ground is broken in New Orleans for construction of the Louisiana Superdome — home of the #Saints and currently the NFL's oldest indoor stadium.
Shortly after its August 1975 opening, NFL Films' Brent Musburger and Tom Brookshier detailed some of its features. pic.twitter.com/Arvbfg9p6d
— Kevin Gallagher (@KevG163) August 12, 2024
Oficjalne otwarcie Louisiana Superdome miało miejsce 6 sierpnia 1975 roku, wówczas w pierwszym w historii tego obiektu meczu NFL (co prawda przedsezonowym, ale zawsze) New Orleans Saints przegrali z Houston Oilers 7-13.
Kopuła stadionu w najwyższym punkcie ma 83 metry, sama jej średnica to 207 metrów, a cały obiekt jest położony na powierzchni ponad 5,3 hektarów, czyniąc go największą tego typu budowlą na świecie. Położenie areny jest dość nietypowe, bo w przeciwieństwie do większości stadionów NFL, które czasami nawet są położone w innych miastach, niż w tym, z którym dany klub się identyfikuje (patrz: San Francisco 49ers czy Dallas Cowboys), tak Superdome leży w praktycznie samym centrum, a ze słynnego Frech Quarter można dojść do niego spacerem w pół godziny.
NAJWAŻNIEJSZE WYDARZENIA
To właśnie na Superdome miało miejsce pierwsze w historii Super Bowl transmitowane w “prime time”, wówczas w dwunastej jego edycji w 1978 Dallas Cowboys pokonali Denver Broncos 27-10. Łącznie ze zbliżającym się finałem między Kansas City Chiefs a Philadelphia Eagles, Superdome będzie po raz ósmy gościło Super Bowl, podczas, gdy na żadnym innymi obiekcie nie rozegrano więcej niż 6.
Lista Super Bowls, które rozegrano na Superdome:
- Super Bowl XII (Dallas Cowboys – Denver Broncos; 27-10)
- Super Bowl XV (Oakland Raiders – Philadelphia Eagles; 27-10)
- Super Bowl XX (Chicago Bears – New England Patriots; 46-10)
- Super Bowl XXIV (San Francisco 49ers – Denver Broncos; 55-10)
- Super Bowl XXXI (Green Bay Packers – New England Patriots; 35-21)
- Super Bowl XXXVI (New England Patriots – St. Louis Rams; 20-17)
- Super Bowl XLVII (Baltimore Ravens – San Francisco 49ers; 34-31)
Superdome było świadkiem jedynego do tej pory triumfu Chicago Bears w Super Bowl, widziało jak ku końcowi zmierza dynastia Niners i Joe Montany, a rodzi się dynastia Patriots i Toma Brady’ego. W ostatnim rozgrywanym tutaj Super Bowl miał natomiast miejsce nieprzyjemny incydent. Mianowicie w trakcie spotkania… zgasły światła. Nie działały również telebimy, a nawet tablica wyników. Zapaliły się światła awaryjne, ale i tak było zbyt ciemno, aby kontynuować grę. Awaria wstrzymała mecz na prawie pół godziny.
"THE BLACKOUT BOWL"
With 13:22 remaining in the third quarter of #SuperBowl XLVII, a partial power outage in the Superdome suspends play between the #Ravens and #49ers for 34 minutes.
February 3, 2013 pic.twitter.com/jjAeoQ8IOT
— Kevin Gallagher (@KevG163) February 3, 2025
Przeprowadzono dochodzenie, które miało wykazać co spowodowało ten “blackout” i wyszło, że odpowiedzialny za to był… system, który takimi awariami miał zapobiegać. Po tym incydencie naprawiono system i od tamtej pory sytuacja się nie powtórzyła. Jednak to nie jedyna tego typu wpadka organizatorów na Superdome. W 1992 roku z okazji 25-lecia Saints, zdecydowano się urządzić pokaz fajerwerków… w środku areny. Wszystko szło zgodnie z planem, dopóki jedna z fajerwerek nie zapaliła okablowania znajdującego się pod samą kopułą i gdyby nie stalowe nerwy jednego z techników, prawdopodobnie mecz musiałby zostać przerwany.
Kolejny, tym razem większy pożar miał miejsce niedawno, bo w 2021 roku. Wówczas zapaliła się zewnętrzna część dachu, a przyczyną była myjka ciśnieniowa, która zapaliła się jako pierwsza.
The roof of the Caesars Superdome has fire and smoke coming from it
(via @CWatkinsWDSU)pic.twitter.com/4UVpCUKWMg
— Bleacher Report (@BleacherReport) September 21, 2021
Jednak, to i tak nic w porównaniu z tym, co spotkało Superdome i Nowy Orlean w 2005 roku, ale o tym za chwilę.
Nie samym futbolem Superdome żyło. Poza NFL na tym stadionie rozgrywały się mecze NBA zespołu New Orleans Jazz, przed przeniesieniem się drużyny do Salt Lake City. Próbowano do Nowego Orleanu ściągnąć którąś z drużyn MLB, jednak ten plan się nie powiódł. We wrześniu 1978 roku Superdome było świadkiem walki bokserskiej zwanej “Battle of New Orleans”, “Ali Rematch” lub “September to Remember”, kiedy to Muhammad Ali przy 65-cio tysięcznej publiczności pokonał Leona Spinksa i po raz trzeci zdobył pas mistrza świata wagi ciężkiej. Była to jednocześnie ostatnia wygrana “Największego” w jego profesjonalnej karierze. Inną słynną walką bokserską na Superdome była tzw. “No Mas Fight”, gdzie zmierzyli się Roberto Duran z Sugar Ray Leonardem II. W ósmej rundzie przez techniczny nokaut wygrał Leonard, kiedy to Duran machnął w stronę sędziego rękawicą mówiąc do niego “no mas” (hiszp. nigdy więcej). Był to pierwszy raz od 16 lat, kiedy mistrz świata dobrowolnie poddał walkę o obronę tytułu.
W 1982 roku w Superdome obyło się Final Four NCAA w koszykówce i wówczas światu przedstawił się pierwszoroczniak z uczelni UNC, Michael Jordan, który w ostatnich sekundach spotkania zdobył punkty na zwycięstwo w finale z Georgetown University.
https://twitter.com/RPMSports18/status/717056134486450177
Jak było wspomniane, na Superdome odbywały się również ważne wydarzenia kulturalne, nie tylko na skalę lokalną, ale również te o dużo większym znaczeniu. Rok przed objawieniem się Jordana na arenie odbył się koncert The Rolling Stones, którzy zdołali zgromadzić pod kopułą 87,5 tysiąca ludzi i ustanowili wówczas rekord frekwencji na koncercie odbywającym się w zamkniętej przestrzeni.
On Dec. 5, 1981, a Rolling Stones concert in the Superdome set a world record for attendance, 87,500 spectators. pic.twitter.com/ZhDBBfKEpl
— Jeremy Forehand 👊 (@Jeremy4hand) August 27, 2015
Nieco mniejszą, ale dalej sporą publiczność zdołał zgromadzić na tym obiekcie papież Jan Paweł II.
The day before the game, Pope John Paul II said Mass at the Superdome and literally "blessed" the Saints. pic.twitter.com/IV7MfVLBsx
— Kevin Gallagher (@KevG163) September 14, 2020
Jednak największy wpływ na dziedzictwo Superdome i Nowego Orleanu miało bardzo traumatyczne wydarzenie.
KATRINA
W sierpniu 2005 roku południowe wybrzeże USA nawiedził potężny huragan Katrina, który w szczególności spustoszył spustoszył Nowy Orlean i jego okolice, w tym Superdome właśnie. Blisko 80% miasta zostało zalane, w wielu miejscach woda sięgała nawet 6 metrów, co było skutkiem przerwania się wielu wałów przeciwpowodziowych. Miasto zostało odcięte od świata.
A man rescues himself on the roof of a car in the flooded streets of New Orleans. Hurricane Katrina, September 4, 2005. pic.twitter.com/zzl9DcsGKp
— Cyprus (@DaneyCasey) January 26, 2025
Blisko 100 tysięcy osób nie mogło zostać ewakuowanych i zostały dla nich zorganizowane “schrony ostatniej szansy” w tym właśnie Superdome, na który trafiła ponad ¼ ludzi, którzy nie znaleźli ratunku. Sam obiekt również mocno ucierpiał, niemal cała powłoka kopuły została zdarta, a w dachu zrobiły się wyrwy. Do tego dochodziły uszkodzenia samej infrastruktury obiektu, w tym sieci elektrycznej i kanalizacji.
O Superdome serviu como abrigo para os desabrigados após o furacão Katrina em 2005, mas se reergueu junto com a cidade! #NFLBrasil pic.twitter.com/Cw6cAnmFcW
— NFL Brasil (@NFLBrasil) May 10, 2017
Zniszczenia były na tyle duże, że właściciel Saints, Tom Benson poważnie rozważał przeniesienie drużyny do innego miasta na stałe. Na szczęście taki plan nie wszedł w życie, a New Orleans Saints wrócili na Superdome nieco ponad rok po kataklizmie. Był to być może najważniejszy moment nie tylko w historii Saints, ale i samego Superdome. “Nigdy nie byłem na głośniejszym stadionie” powiedział komentator ESPN Mike Tirico, w dniu kiedy Saints zagrali pierwszy mecz na Superdome po powrocie. I zmierzyli się z nie byle kim, bo swoimi odwiecznymi rywalami – Atlanta Falcons. I trzeba powiedzieć, że lepszego powrotu do Nowego Orleanu Saints nie mogli mieć.
BLOCKED PUNT – TOUCHDOWN – ARE YOU KIDDING ME?!?#BlackAndGoldMonday @SteveGleason pic.twitter.com/loKjwHbygC
— New Orleans Saints (@Saints) April 7, 2020
Było to na tyle ikoniczne, że dzisiaj przed Superdome znajduje się pomnik upamiętniający tamto zagranie. Był to początek tzw. “Saints Rebirth”, które zwieńczone zostało zdobyciem pierwszego w historii drużyny Super Bowl.
STADION SYMBOL
Wszystkie wyżej wymienione (i nie tylko one) wydarzenia sprawiły, że dzisiaj ciężko wyobrazić sobie panoramę Nowego Orleanu bez charakterystycznej białej kopuły. Wielu mieszkańców ma własne wspomnienia z tym obiektem. Zarówno te lepsze, jak i gorsze. Ale wszystkie te wydarzenia zbudowały dziedzictwo tego miejsca, bo Superdome jest świadkiem historii, o której jeszcze przez lata będzie się mówiło. I tak jak po 2005 roku, fani Saints liczą, że ten ikoniczny obiekt będzie świadkiem drugiego “odrodzenia Saints”.
Autor: Igor Białecki
***
Mamy też swoją, dedykowaną grupę na facebooku. Zapraszamy do dołączenia.
https://www.facebook.com/groups/464888500937826/
Categories
AKTUALNOŚCI, NFL, NFL, Wpisy