Skip to content

Historia Super Bowl

57 edycji, 26 stadionów, 28 uczestników, 20 zwycięzców, jedno trofeum. Historia Super Bowl to historia samej NFL, jej najważniejszych momentów i spotkań. Dzisiaj do tej historii zostanie dopisana następna karta. 

Na wstępie, zapraszamy na najnowszy odcinek naszego podcastu. Gdzie również jest zapowiedź meczu Super Bowl!

Jeśli chcielibyście dołączyć do #TeamNFLPolska i nas wesprzeć na serwisie Patronite, szczegóły znajdziecie na https://patronite.pl/nflpolska.com

lub klikając przycisk ->

Wspieraj Autora na Patronite

Z góry bardzo serdecznie dziękujemy! Dzięki temu wsparciu możemy funkcjonować i się rozwijać.
***

Pierwsze Super Bowl miało miejsce na zakończenie sezonu 1966, ale przyczyny jego powstania trzeba szukać kilka lat wcześniej. W roku 1960 Lamar Hunt z grupą innych inwestorów założyli AFL, największą w historii konkurencję dla NFL. Po kilku latach rywalizacji ligi dogadały się w sprawie połączenia. Na jego mocy mistrzowie obu lig mieli się mierzyć w bezpośrednim pojedynku, nazwanym AFL-NFL Championship Game. Odrzucono kilka innych propozycji nazw – chociażby The Big One oraz World Series of Football, a także Super Bowl, której żartobliwie użył Hunt, bazując ją na popularnej zabawce “Super Ball”, ale także na tym, że w Stanach rozgrywano już wtedy wiele spotkań w college’u nazywanych “bowls”. Nazwę podchwyciły media, i od trzeciej edycji spotkanie zostało oficjalnie przemianowane na Super Bowl.

W pierwszym w historii Super Bowl Green Bay Packers pokonali Kansas City Chiefs 35 do 10, a Bart Starr zdobył pierwszą w historii statuetkę Super Bowl MVP. 30-sekundowy blok reklamowy kosztował 42 tysiące dolarów – grosze przy dzisiejszych stawkach. Rok później Packers obronili tytuł, pokonując Oakland Raiders, i zaczęto się obawiać połączenia lig. Mistrz NFL za każdym razem wydawał się dużo silniejszy niż przedstawiciel AFL. Wszystko zmieniło trzecie Super Bowl – Baltimore Colts przystępowali do niego jako 19.5 punktowi faworyci, ale Joe Namath obiecał, że da New York Jets (i AFL) tytuł, i słowa dotrzymał. Zespół z Nowego Jorku wygrał 16 do 7, a rok później Chiefs pokonali Vikings, i w 1970 ligi połączyły się oficjalnie, jako równorzędne twory.

Dominacja AFC

Piąte Super Bowl było wyjątkowe pod wieloma względami. Kolejny raz w historii zapisał się Hunt, proponując oznaczanie kolejnych edycji Super Bowl rzymskimi cyframi. Miało to ułatwić rozróżnianie spotkań między latami, co było utrudnione poprzez rozgrywanie meczu w innym roku kalendarzowym niż miał miejsce sezon regularny. Tradycja została utrzymana do dziś, z jednym wyjątkiem – Super Bowl 50 użyło cyfr arabskich, by uhonorować okrągłą rocznicę. Trofeum za wygranie najważniejszego meczu w futbolu zostało nazwane imieniem Vince’a Lombardiego, legendarnego trenera Packers, pięciokrotnego mistrza NFL i zwycięzcy dwóch pierwszych Super Bowls, który zmarł kilka miesięcy wcześniej. Mecz wygrali Baltimore Colts, pokonując 16 do 13 Dallas Cowboys. Jedyny raz w historii, SB MVP został zawodnik drużyny przegranej, linebacker Chuck Howley.

W następnych dwóch edycjach mecze rozegrane zostały przy najniższej i najwyższej temperaturze w historii Super Bowl. Szósta edycja była rozgrywana przy 4°C, i została wygrana przez Cowboys, a siódma – przy 29°C (w styczniu) przez Dolphins. Dla Miami było to ukoronowanie jedynego w erze Super Bowl sezonu bez porażki – końcowy bilans wyniósł 17-0. Dolphins obronili tytuł w SB VIII, pokonując Vikings.

Następne sześć lat należało do Pittsburgh Steelers. Wygrali oni cztery tytuły w tym okresie, pokonując Vikings w SB IX, Cowboys w SB X oraz SB XIII, i Rams w SB XIV. Dynastia została zapoczątkowana w drafcie 1974, w którym Steelers wybrali czterech przyszłych członków Hall of Fame – żadnej innej drużynie w profesjonalnych amerykańskich ligach nie udała się ta sztuka. Raiders i Cowboys były jedynymi drużynami zdolnymi do zdobycia tytułu w tamtym okresie. Raiders pokonali Vikings w SB XI – dla drużyny z Minnesoty był to czwarty przegrany Super Bowl w ciągu ośmiu lat. W SB XII Cowboys pokonali debiutujących na tym szczeblu Broncos, zdobywając swój drugi tytuł.

Zwycięstwo Raiders nad Eagles w SB XV dało drużynie z Oakland drugi tytuł w historii, i jak się później okazało, było ostatnim rokiem dominacji konferencji AFC. Rozpoczęła się ona zwycięstwem Jets w SB III, i trwała trzynaście lat. W tym czasie konferencja NFC (dawna NFL) odniosła tylko dwa zwycięstwa – oba odnieśli Dallas Cowboys. Pozostałe jedenaście spotkań wygrała dawna AFL. Zwycięstwo San Francisco 49ers nad Cincinnati Bengals w Super Bowl XVI zapoczątkowało erę dominacji NFC, która trwała szesnaście lat, w trakcie których jej przedstawiciele triumfowali aż piętnaście razy.

NFC strikes back

49ers byli najlepszym zespołem lat 80., wygrywając Super Bowl czterokrotnie w tej dekadzie. Do zwycięstwa nad Bengals X SB XVI dołożyli triumfy nad Dolphins w SB XIX, ponownie Bengals w SB XXIII, i nad Broncos w XXIV. Dla zespołu z Denver była to trzecia porażka w ciągu czterech lat (przegrali SB XXI z Giants i SB XXIII z Redskins) i czwarta w historii organizacji. Z bilansem 0-4 w najważniejszym meczu sezonu dołączyli do Vikings.

Uznawani za jeden z najlepszych zespołów w historii, Chicago Bears wygrali SB XX pokonując Patriots w debiutanckim Super Bowl dla obu zespołów. Bears pozwolili rywalom na zaledwie 10 punktów na przestrzeni playoffów, samemu zdobywając 91. Ważnymi zespołami tamtego okresu byli także Redskins i Giants. Drużyna z Waszyngtonu wygrała trzy Super Bowl na przestrzeni 10 lat, pokonując Dolphins w SB XVII, Broncos w SB XXII i Bills w SB XXVI. Giants z Lawrencem Taylorem na czele odnieśli dwa triumfy, nad Broncos w SB XXI i Bills z XXV.

Na początku lat 90. drużyna z Buffalo jako jedyna w historii zakwalifikowała się do czterech Super Bowls rzędu. Porażki z Giants, Redskins i dwie z Cowboys uczyniły z Bills kolejną drużynę z bilansem 0-4 w Super Bowl. Tymczasem zwycięstwa Dallas były częścią ich najlepszego okresu w historii, w którym oprócz wygrania SB XVII i SB XVIII przeciwko Buffalo, udało im się też zrewanżować Pittsburghowi za porażki w latach 70., wygrywając SB XXX przeciwko Steelers. Dało to Cowboys ich piąty tytuł, zrównując ich pod tym względem z 49ers, którzy wygrali SB XXIX przeciwko Chargers, poprawiając swój bilans do 5-0.

Ostatnim akordem dominacji NFC było zwycięstwo Green Bay nad New England Patriots w SB XXXI. Packers powrócili tym samym na tron po prawie 30 latach przerwy. Następne dwa tytuły zdobyli Denver Broncos. John Elway, który był rozgrywającym zespołu także w latach 80., kiedy przegrał on Super Bowl trzykrotnie, wygrał swój pierwszy tytuł jako 37-latek, pokonując Packers, a następnie obronił tytuł w SB XXXIII przeciwko Falcons.

Dekady Patriots

Następne cztery tytuły były debiutanckimi dla wygrywających je organizacji. W SB XXXIV Rams pokonali Titans, zdobywając go dzięki ofensywie nazwanej “Greatest Show on Turf”. Rok później Baltimore Ravens pokonali Giants dzięki defensywie, która w czterech spotkaniach playoffów traciła średnio 5.75 punktu na mecz. W SB XXXVI znowu zagrali efektowni Rams, jednak tym razem musieli oni uznać wyższość New England Patriots, Billa Belichicka i Toma Brady’ego. Rok później Buccaneers pokonali Raiders z Sebastianem Janikowskim w składzie 48 do 21.

Patriots byli najlepszą drużyną pierwszych dwóch dekad XXI wieku. Do zwycięstwa w SB XXXVI dołożyli dwa tytuły z rzędu w SB XXXVIII i SB XXXIX, pokonując Carolinę Panthers i Philadelphię Eagles. Był to ósmy przypadek zdobycia przez jeden zespół dwóch tytułów z rzędu, i jak na razie ostatni. Trzy lata później Patriots byli o krok od dorównania niezwyciężonym Dolphins, docierając do SB bez porażki, z bilansem 18-0. Najważniejszy mecz sezonu wygrali jednak Giants, po jednej z najbardziej nieprawdopodobnych akcji w historii.

Super Bowl XL wygrali Steelers, pokonując debiutujących w meczu Seahawks, i zdobywając swój piąty tytuł. Na ten czekali 31 lat, na szósty – tylko trzy. W SB XLIII pokonali Arizonę Cardinals, kolejnego debiutanta na tym szczeblu. W między czasie tytuł zdobyli też Indianapolis Colts, pokonując Chicago Bears w SB XLI. Był to drugi tytuł dla organizacji (pierwszy zdobyli jako Baltimore Colts w SB V) i pierwszy dla miasta. Colts powrócili do SB trzy lata później, ale musieli uznać wyższość New Orleans Saints.

Green Bay Packers zdobyli swój czwarty tytuł, pokonując Steelers w SB XLV. Rok później po czwarty tytuł sięgnęli Giants, podobnie jak cztery lata wcześniej pokonując w nim Patriots. W SB XLVI naprzeciwko siebie stanęły dwie drużyny trenowane przez braci Harbaugh. Jim i 49ers musieli uznać wyższość Johna i Ravens. SB XLVII był pojedynkiem najlepszej ofensywy (Denver) z najlepszą defensywą (Seattle) w lidze. Seahawks wygrali 43 do 8. Rok później byli o krok od obrony tytułu, ale w meczu mającym największą telewizyjną widownię w historii (114.4 milionów Amerykanów) zagrali akcję, która kosztowała ich tytuł.

Ten mecz zapoczątkował drugą erę zwycięstw Patriots. Dwa lata później Atlanta Falcons prowadzili 28 do 3, ale zespół z Bostonu odrobił stratę, największą w historii, i doprowadził do jedynej w historii Super Bowl dogrywki, wygrywając ostatecznie 34 do 28. W SB LII Patriots nie udało się obronić tytułu – zostali pokonani przez Eagles, Nicka Folesa i “Philly special”. Był to pierwszy triumf Philadelphii w jej historii. New England pokonali za to Rams w SB LIII, zdobywając trzeci tytuł w ciągu pięciu lat, i szósty w swojej historii. Był to równocześnie Super Bowl z najniższym wynikiem w historii – Patriots wygrali 13 do 3.

Nowa dynastia?

W SB LIII Kansas City Chiefs pokonali 49ers, zdobywając swój drugi tytuł, po 50 latach przerwy. Rok później powrócili do finału, ale musieli uznać wyższość Tampa Bay Buccaneers i Toma Brady’ego, dla którego był to siódmy mistrzowski pierścień. W tym momencie GOAT ma więc ich więcej niż całe organizacje (Patriots i Steelers przodują z sześcioma tytułami). Trener Bucs Bruce Arians został najstarszym trenerem zwycięzcy w historii, w dniu meczu mając 68 lat, a Tampa jako pierwszy zespół w historii zdobyła tytuł na własnym stadionie.

Rok później tego samego wyczynu dokonali Rams, na nowo wybudowanym SoFi Stadium pokonując Bengals. Dla Cincinnati był to trzeci występ w Super Bowl, i trzeci przegrany. W SB LVII ponownie wygrali Chiefs, pokonując 38 do 35 Philadelphię Eagles. Tegoroczny awans do finału to dla Kansas czwarty występ w Super Bowl na przestrzeni pięciu lat. Czy zdobędą trzeci tytuł w tym okresie, utrwalając swój status jednej z najlepszych drużyn w historii? A może 49ers zdobędą swój szósty tytuł, na który czekają od 28 lat, i dołączą do Patriots i Steelers na szczycie historycznej tabeli? Przekonamy się już niedługo.

Autor: Adrian Glejzer

Źródło: The ENTIRE History of the Super Bowl! na YT

*

Mamy też swoją, dedykowaną grupę na facebooku. Zapraszamy do dołączenia.
https://www.facebook.com/groups/464888500937826/

Categories

Wpisy

Zostaw odpowiedź

Odkryj więcej z NFLPolska

Zasubskrybuj już teraz, aby czytać dalej i uzyskać dostęp do pełnego archiwum.

Czytaj dalej