NFL Super Bowl 2023 #5 Sędzia o sędziach – podsumowanie rozegranej fazy zasadniczej i playoff oraz zapowiedź Super Bowl
Super Bowl to starcie dwóch najlepszych drużyn futbolowych na świecie, ale także spotkanie prowadzone przez tych arbitrów, którzy w trakcie trwającego sezonu podjęli najwięcej dobrych decyzji, popełnili najmniej błędów oraz prezentowali się na boisku lepiej niż inni sędziowie z tej samej pozycji. Z tego względu nominacja do poprowadzenia takiego spotkania jest ogromnym zaszczytem i dla wielu jest celem ich ciężkiej sędziowskiej prac. O kulisach ich pracy opowiada sędzia futbolu amerykańskiego Hubert Romańczyk.
Idealny sędzia to taki, którego w czasie meczu nie widać. Oznacza to, że jego decyzje nie wypaczyły wyniku spotkania, kontrolował przebieg wydarzeń na boisku i pozwolił zawodnikom zaprezentować ich nieprzeciętne umiejętności. Bardzo często krytyka, która spada na sędziów jest niezasłużona i wynika z nieznajomości przepisów oraz wytycznych przez kibiców. Niestety, w przypadku tegorocznych finałów konferencji ta krytyka jest w pełni uzasadniona, a mecze te wznowiły dyskusję o poziomie sędziowania w NFL. Wiele kontrowersji, duża liczba błędów oraz brak kontroli nad spotkaniami w ich ważnych momentach sprawiły, że zamiast być niewidocznymi dla fanów arbitrzy po raz kolejny znaleźli się na świeczniku. W tym miejscu pozwolę sobie na małą autopromocję i zaproszę do przeczytania omówienia najbardziej widocznej pomyłki zebr w Championship Games, a więc do sytuacji, w której Chiefs powtarzali rozegraną wcześniej trzecią próbę. Pokazuje ona, że bycie sędzią futbolu amerykańskiego to nie tylko rzucanie flag, ale także np. podjęcie decyzji gdzie zostanie ustawiona piłka oraz komunikacja z innymi zebrami, zawodnikami oraz trenerami.
https://t.co/WGs0MEc3hy
Najbardziej kontrowersyjną sytuacją z minionej nocy była z pewnością powtarzana przez Chiefs trzecia próba. W tym wątku postaram się po kolei opisać całą tę sytuację i to, co do niej doprowadziło #nflpl— Hubert Romańczyk (@hromanczyk) January 30, 2023
Z sędziowskiego punktu widzenia mijający sezon upływa pod znakiem coraz większej pomocy od arbitrów wideo dla kolegów będących na boisku. Co prawda już od roku 2021 przepisy dawały sędziom replay możliwość błyskawicznej korekty oryginalnej decyzji, jednak dopiero od tego sezonu jest to regularnie używane. Tzw. “replay assist” polega na tym, że jeżeli oglądając akcję w czasie rzeczywistym na monitorze sędzia wideo zobaczy, że oryginalna decyzja jest błędna (np. podanie złapane lub niezłapane, miejsce zakończenia akcji, etc.), to może niezwłocznie poinformować o tym kolegów na boisku, którzy dzięki temu mogą to skorygować. Pozwala to na szybkie i sprawne poprawianie błędnych decyzji bez potrzeby używania przez trenerów jednego ze swoich challenge’ów. W bardziej skomplikowanych sytuacjach, gdy wymagana jest dogłębna analiza, szybki “replay assist” nie może jednak pomóc i wtedy trenerzy muszą rzucić czerwoną flagę, aby zmienić oryginalny werdykt. Wykorzystanie tej nowinki nie raz widzieliśmy już w tegorocznych play-offach (sędzia główny często używa wtedy formułki “po dyskusji między arbitrami decyzją jest…”) i bardzo możliwe, że użyta zostanie ona także w Super Bowl.
W tym roku sędzią głównym najważniejszego futbolowego starcia w sezonie 2022/2023 będzie Carl Cheffers, dla którego będzie to drugie Super Bowl, które poprowadzi jako główny arbiter w przeciągu ostatnich 3 sezonów (a trzecie w karierze). Ostatni raz taka sytuacja miała miejsce aż 32 lata temu, a sędzią głównym, który dostąpił tego zaszczytu był Jerry Seaman (Super Bowl XXIII oraz XXV). Z tegorocznej obsady warto również wspomnieć o Jeffie Bergmanie, dla którego nadchodzący mecz będzie zwieńczeniem 30-letniej kariery w NFL (jest jednym z jedynie 8 sędziów w historii, którzy w najlepszej lidze świata pracowali przez przynajmniej 30 lat), gdyż zdecydował on o zakończeniu swojej sędziowskiej kariery. Niemały wyczyn będzie miał na swoim koncie także Eugene Hall, dla którego będzie to 3 Super Bowl w ciągu ostatnich 5 lat, a więc zostaje on wyznaczony do sędziowania tego spotkania za każdym razem gdy tylko jest to możliwe (zgodnie z zapisami umowy między NFL, a stowarzyszeniem sędziów żaden arbiter nie może zostać przydzielony do prowadzenia Super Bowl przez dwa sezony z rzędu).
Pełna obsada sędziowska Super Bowl LVII
| Poz. | Imię i nazwisko | Doświadczenie w NFL | Poprzednie mecze w play-offach | Poprzednie Super Bowls |
| R | Carl Cheffers | 23 lata | 5 WC, 7 DIV, 3 CC | LI, LV |
| U | Roy Ellison | 20 lat | 4 WC, 6 DIV, 4 CC | XLIII, LII |
| DJ | Jerod Phillips | 7 lat | 2 WC, 3 DIV, 2 CC | debiut |
| LJ | Jeff Bergman | 30 lat | 8 WC, 10 DIV, 3 WC | XXXI, LIII |
| FJ | John Jenkins | 9 lat | 1 WC, 3 DIV | debiut |
| SJ | Eugene Hall | 9 lat | 3 WC, 4 DIV, 3 CC | LIII, LV |
| BJ | Dino Paganelli | 17 lat | 2 WC, 10 DIV, 2 CC | XLVII, LV |
Legenda: WC – Wild Card, DIV – Divisionals, CC – Conference Championship; R – Referee, U – Umpire, DJ – Down Judge, LJ – Line Judge, FJ – Field Judge, SJ – Side Judge, BJ – Back Judge
Zdaję sobie sprawę, że pozycje sędziów (np. Field Judge) zwykłym kibicom niewiele mówią, więc aby to zobrazować posłużę się poniższą grafiką. Poniższy fragment znalazł się już w zeszłorocznej zapowiedzi Super Bowl, ale myślę że warto go odświeżyć.
Sędziowie liniowi zawsze pracują “w parach” (DJ współpracuje po jednej stronie z SJ, a LJ z FJ). Down Judge oraz Side Judge w ciągu pierwszej połowy znajdują się po stronie boiska, na której jest ławka rezerwowa drużyny gości, a w drugiej połowie przechodzą na stronę, gdzie zlokalizowana jest ławka drużyny gospodarzy (oczywiście Line Judge i Field Judge robią odwrotnie). Oznacza to, że Jerod Phillips oraz Eugene Hall pierwszą połowę Super Bowl LVI pracować będą na sidelinie “gości”, a więc Kansas City Chiefs, a drugą u “gospodarzy” Philadelphia Eagles (Jeff Bergman oraz John Jenkins pierwszą połowę spędzą po stronie Eagles, a drugą po stronie Chiefs).
A za co odpowiadają poszczególni sędziowie? To już zależy od rodzaju akcji. Mechanika sędziowska (zbiór instrukcji dla zebr, co powinni robić i na co patrzeć w każdej boiskowej sytuacji) na każdą pozycję składa się z dobrych kilkudziesięciu stron, natomiast tutaj postaram się pokrótce opisać najczęstsze sytuacje, a więc akcje biegowe oraz podaniowe.
| Poz. | Przed snapem | Akcja biegowa | Akcja podaniowa |
| R | Liczy atak, obserwuje potencjalne falstarty QB i RBs | Obserwuje C, RG oraz RT patrząc na potencjalne faule popełnione przez nich lub na nich | Obserwuje RG oraz RT patrząc na potencjalne faule popełnione przez nich lub na nich, następnie przejmuje pełną odpowiedzialność za wszelkie kontakty na QB |
| U | Ustawia piłkę do kolejnej akcji, liczy atak, obserwuje potencjalne falstarty C, LG oraz RG | Obserwuje C, LG oraz LT patrząc na potencjalne faule popełnione przez nich lub na nich | Obserwuje C, LG oraz LT patrząc na potencjalne faule popełnione przez nich lub na nich |
| DJ | Liczy atak, obserwuje potencjalne falstarty oraz offside’y po swojej stronie linii wznowienia | Obserwuje bloki po swojej stronie boiska, wyznacza miejsce, w którym zawodnik z piłką został powalony, wyszedł poza boisko lub zatrzymany był jego progres | Najczęściej obserwuje wewnętrznego receivera po swojej stronie, obserwuje czy podanie było wyrzucone sprzed czy spoza linii wznowienia, obserwuje zakończenie podania |
| LJ | Liczy atak, obserwuje potencjalne falstarty oraz offside’y po swojej stronie linii wznowienia | Obserwuje bloki po swojej stronie boiska, wyznacza miejsce, w którym zawodnik z piłką został powalony, wyszedł poza boisko lub zatrzymany był jego progres | Najczęściej obserwuje wewnętrznego receivera po swojej stronie, patrzy czy podanie było wyrzucone sprzed czy spoza linii wznowienia, a następnie obserwuje zakończenie podania |
| FJ | Liczy obronę, obserwuje potencjalne późne zmiany | Obserwuje bloki przed akcją, pomaga LJ podjąć decyzję czy zawodnik wyszedł poza boisko | Obserwuje najbardziej zewnętrznego receivera po swojej stronie, patrzy czy skrzydłowy nie nadepnął na linię boczną, a następnie obserwuje zakończenie podania |
| SJ | Liczy obronę, obserwuje potencjalne późne zmiany | Obserwuje bloki przed akcją, pomaga DJ podjąć decyzję czy zawodnik wyszedł poza boisko | Obserwuje najbardziej zewnętrznego receivera po swojej stronie, patrzy czy skrzydłowy nie nadepnął na linię boczną, a następnie obserwuje zakończenie podania |
| BJ | Liczy obronę, kontroluje czy czas, w którym atak musi rozpocząć akcję nie został przekroczony | Obserwuje pierwsze bloki wykonane przez C, LG oraz RG, a następnie obserwuje bloki przed akcją | Najczęściej obserwuje TE lub jednego z wewnętrznych skrzydłowych, a następnie obserwuje zakończenie podania |
NFL nie ma zwyczaju publicznego komentowania wydarzeń boiskowych, natomiast nie oznacza to, że arbitrom, którzy popełnią błąd wszystko uchodzi na sucho. Już w poniedziałek po meczu każda akcja jest oglądana w centrum ligowym, a każdy ruch sędziego jest dokładnie analizowany. Czy poprawnie wykonywał swoją mechanikę, czy w czasie akcji był w tym miejscu, w którym powinien, czy podjął dobrą decyzję (nie tylko związaną z faulem lub jego brakiem, ale też np. decyzje związane ze złapaniem lub nie złapaniem podania), a także czy po akcji odpowiednio zareagował na boiskowe wydarzenia. Następnie sędziowie otrzymują swoją ocenę, mogą ją przeanalizować i odwołać się, jeżeli uważają, że zostali ocenieni niesłusznie. Na koniec sezonu, zgodnie ze zbieranymi przez cały rok ocenami, arbitrzy podzieleni zostają na 5 grup. Ci z najwyższymi ocenami w nagrodę zostają wyznaczeni do sędziowania najważniejszych meczów (Super Bowl oraz finały konferencji), sędziowie z 2. oraz 3. grupy otrzymują spotkania we wcześniejszych fazach playoffów, natomiast ci z 4. oraz 5. znajdują się na cenzurowanym i przebywanie w tej grupie przez kilka sezonów najczęściej skutkuje opuszczeniem szeregów sędziów NFL.
Taki system oceniania, dzięki któremu zebry mają dostępną praktycznie od razu po meczu ocenę swojego występu, ma na celu ciągły rozwój arbitrów w najlepszej lidze świata. Dzięki temu również decyzja o tym, którzy sędziowie poprowadzą Super Bowl nie jest podjęta na podstawie subiektywnej oceny jednej osoby, a jest ona wypadkową postawy danego arbitra w kilku ostatnich sezonach. Ma to sprawić, że ten najważniejszy mecz sezonu prowadzą najlepsi z najlepszych sędziów, a dzięki temu wynik spotkania nie zostanie wypaczony błędną decyzją. Miejmy więc nadzieję, że tym razem rozmowy kibiców oraz pasjonatów po zakończonym spotkaniu skupią się jedynie na fantastycznym pojedynku Philadelphia Eagles z Kansas City Chiefs i unikniemy długich rozmów o decyzjach podjętych przez rozjemców tego spotkania.
Autor: Hubert Romańczyk
Polskie Stowarzyszenie Sędziów Futbolu Amerykańskiego
*
Na koniec przypominamy o:
- naszym streamem, jeszcze cieplutkim, z omówieniem m.in. Pro Bowl i NFL w DAZN,
- podcascie, z podsumowaniem ostatnich dni w NFL. Skład audycji: Karol Potaś, Jakub Kazula, Maciej Zając oraz Hubert Gawroński.
*
Mamy też swoją, dedykowaną grupę na facebooku. Zapraszamy do dołączenia.
Categories
